Bir balina ekosistem için 2 milyon doların üzerinde kıymete sahip

Dünyadaki en büyük yaratıklar ortasında sayılan balinaların, bilhassa de çubuklu balinalar ya da ispermeçet balinaları, okyanuslardaki varlıkları ekosistemi büyük oranda etkiliyor zira vücutları birer karbon deposu. Bu balinalar yalnızca okyanusun derinliklerini değil gezegenin ısısını da belirliyor.

İnsanlar yüz yıllardır balina avlıyor, balinaları yağından kemiğine ve etine dek tüketiyor. Tarihte birinci ticari balina avcılığının MÖ 1000 yılında yapıldığı sanılıyor. O tarihten bu yana da on milyonlarca balina avlandı ve uzmanlar balina nüfusunun yüzde 66 ila yüzde 90 oranında azalmış olabileceğini söylüyor.

Balinalar öldüklerinde okyanus yerine çöküyor ve bedenlerinde depolanan muazzam ölçüdeki karbon da yüzey sularından derin denizlere karışarak yüz yıllar boyunca burada varlığını sürdürüyor.

BALİNA AVLANDIĞINDA KARBON ATMOSFERE SALINIYOR

BBC Türkçe‘nin haberine nazaran, 2010’da yapılan bir bilimsel araştırma, endüstriyel balina avcılığı öncesinde yılda 190 bin ila 1,9 milyon ton karbonun balinalar aracılığıyla okyanus tabanına çöktüğünü ortaya koyuyor. Bu her yıl 40 bin ila 410 bin arabanın trafikten men edilmesiyle ulaşılabilecek bir oran. Lakin balina avcılığı nedeniyle bu mümkün olamıyor ve balinalar öldürüldüğünde salınan karbon atmosfere karışıyor.

Araştırmayı yürüten isimlerden Maine Üniversitesi’nden deniz bilimci Andrew Pershing, 20’inci yüzyıl boyunca yapılan balina avcılığı sonucunda 70 milyon ton karbondioksitin atmosfere salındığını belirtti. Pershing “Bu büyük bir oran, fakat bir yılda 15 milyon araba bu kadar karbon salıyor. Yalnızca ABD’de 236 milyon araba var,” dedi.

Ancak balinalar yalnızca öldüklerinde ekosisteme yararlı olmuyorlar. Dışkıları da iklim değişikliği açısından değerli bir rol oynuyor. Balinalar okyanusun derinliklerinde besleniyor, dışkılarını çıkarmak için de su yüzeyine dönüyor. Demir açısından son derece varlıklı olan balina dışkısı, fotoplanktonların gelişimi açısından eksiksiz bir ortam sunuyor.

Fotoplanktonlar mikroskobik büyüklükte olabilirler, fakat hepsi bir bütün olarak ele alındığında gezegenin atmosferine fevkalade bir tesirleri kelam konusu. Dünya’da üretilen karbondioksitin yüzde 40’ını emebildikleri düşünülüyor. Bu Amazon ormanlarının emdiği oranın dört katından fazla.

BİR BALİNA 2 MİLYON DOLARIN ÜZERİNDE DEĞERDE

2019’da Memleketler arası Para Fonu IMF’nin yayımladığı bir rapor, okyanuslarda balina nüfusunu arttırmanın yararlarını ele aldı. Buna nazaran, bir balinanın ömrü boyunca emdiği karbonun pahası ekoturizm ve daha düzgün balıkçılığın getirdiği katmadeğerle de birleşince, ortalama bir büyük balina 2 milyon doların üzerinde bir bedel söz etti.

Bu çalışmanın gerisindeki ekonomistler mevzuyu teoriden pratiğe taşıyarak dünya genelinde karbon salımına neden olan esas firmaların gelirlerinin bir kısmını balina nüfusunun korunmasına harcamasını önerdi.

Aynı takım Afrika ormanlarında fillerin avlanmasına karşı da karbon piyasası temelli misal bir proje üzerinde çalışıyor. Şili’de balinaların bulundukları noktaları akustik olarak tespit eden ve erken ihtar sistemiyle gemiler için alternatif rotalar oluşturan bir sistem de geliştiriliyor.

IMF araştırması balinaları muhafazanın iklim değişikliğiyle gayret açısından esas önceliklerden biri haline gelmesi gerektiğini savunuyor. Araştırmanın muharrirleri “Balinalar iklim değişikliğiyle gayrette eşsiz bir pozisyonda bulundukları için 2015’te imzalanan Paris Mutabakatı’nı imzalamış olan 190 ülkede muhafaza kapsamına alınmaları gerekiyor,” yorumunda bulundu. (DIŞ HABERLER)

Related Posts

Emeklilikte yaşa takılanlara müjde!

Emekli olmak için yaşlarının gelmesini bekleyen vatandaşlar için olumlu bir haber paylaşıldı. Bu kapsamda milyonlarca vatandaşı ilgilendiren …

İkinci el arabada fiyatlar yükselecek mi?

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Lideri Aydın Erkoç, ikinci el araba kesimini kıymetlendirdi. Pazarın ağustos ayında, geçen …

Google yakında Android cihazlara özel emojilerini duyurdu!

Google, Noto Emoji projesi sayesinde ücretsiz olarak kullanılabilen yeni nesil emojiler üzerinde çalışıyor. Arama motoru devi yeni …

Giriş seviyesi Kindle yenilendi: Sonunda USB-C ile geliyor

E-kitap okuyucular arasında en popüler isimlerden olan Amazon, giriş seviyesi Kindle modelini güncelledi. Yeni Kindle modeli, önceki nesil Kindle …

Doktorların Çalışma Koşullarını Bir Doktordan Dinledik!

İntörn doktorlar, tıp fakültesi son sınıf öğrencileridir. Fakat öğrenci lafına aldanmayın, aslında onlar doktorluk mesleğine ilk adımı attıkları …

iPhone onarım ücretlerine büyük zam!

Apple, geçtiğimiz günlerde iPhone 14 modellerini tanıttı. Yeni özellikleri ile merak uyandıran yeni iPhone 14 modellerine dolar bazında zam …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.